Extra tips voor zorgprofessionals

Defensie heeft ruime ervaring met werken onder zware omstandigheden. Zij hebben voor ons als zorgprofessionals tips hoe wij in deze COVID-19 crises kunnen blijven functioneren.

Waar het om gaat is dat je langdurig inzetbaar blijft. De tips van Defensie helpen jou daarbij. Een aantal van deze tips zijn verwerkt in andere berichten.

Extra tips:

Vertrouw op de kracht van het team

Goede zorg verlenen is teamwerk. Een hecht team beschermt tegen angst en onzekerheid. Onder bijzondere omstandigheden is het normaal en goed om terug te vallen op je kennis en vaardigheden  en te geloven in de kracht van het team.

NB. Samengestelde teams die nog weinig ervaring hebben opgebouwd met elkaar, maar die wel een urgente, gezamenlijke missie en doelstelling hebben (waarmee bedoeld wordt: ‘levens redden van patiënten met COVID-19 waar mogelijk’) blijken heel snel een groepsgevoel en groepscohesie te ontwikkelen. De omstandigheden helpen als het ware om een team te smeden. Persoonlijke voorkeuren en dingen die onder normale omstandigheden tot conflicten of onderlinge spanning zouden zorgen, worden als het ware even in de ijskast gezet. Mensen zijn bereid om meer voor elkaar over te hebben. Dit lijkt een gedeelde ervaring die jaren later nog positieve gevoelens kan oproepen.

Emoties

Tijdens het werk ligt de focus op het geen fouten maken. Dan is er weinig ruimte voor emoties. Zodra er een mogelijkheid is om met elkaar stoom af te blazen, moet dat ook gebeuren. Denk ook aan bijvoorbeeld afscheid nemen van een overledene die men verzorgd heeft. Gevoelens van angst, verdriet, machteloosheid of boosheid zijn heel normaal in deze periode.

Misschien voel je je ook machteloos of schuldig omdat je niet iedereen kunt helpen, of haast onmogelijke keuzes moet maken. Je kunt het gevoel hebben tekort te schieten. Wellicht geven bepaalde situaties ook een positief gevoel omdat je iets kunt betekenen. Dat geeft hoop en moed om door te gaan met je werk. Iedereen ervaart dit op zijn of haar eigen manier. Praat erover met anderen en probeer helpende gedachten te herhalen.

Reactie op ingrijpende gebeurtenissen / trauma

Na een (reeks van) ingrijpende gebeurtenis(sen) is het normaal om een korte periode last te hebben van indringende herinneringen, waarin je overspoeld kan worden met dezelfde gevoelens als tijdens de situatie. Nachtmerries kunnen ook voorkomen. Je bent misschien geneigd om triggers die je weer aan de gebeurtenis doen denken te vermijden of afleiding te zoeken.

Tot op zekere hoogte is dat geen probleem, als er maar een balans is tussen het toelaten van de emoties, het terugdenken aan de moeilijke situaties en erover praten met anderen. Afleiding tussendoor zorgt voor rust en herstel. Het kan zijn dat je een periode slechter slaapt, alerter bent of negatieve gedachten hebt. Je hebt als mens de tijd nodig om dit soort gebeurtenissen te verwerken. Het is een normale reactie op een abnormale situatie.

Als je echter last blijft houden van deze klachten, of ze worden erger, neem dan contact op met je huisarts.

Ontspanning en rust

Zorg voor voldoende rust tussen je diensten. Zoek afleiding en doe dingen waar je normaliter van geniet en waardoor je kan ontspannen. In een periode van toegenomen stress, is afwisseling met rust en ontspanning essentieel om inzetbaar en gezond te blijven.

Voel je niet schuldig als je aandacht tussendoor niet op werk gericht is, het is juist erg belangrijk om te kunnen herstellen. Doe een snelle ademhalingsoefening: 3 seconden inademen door je neus, in 5 seconden uitademen door je mond, herhaal een paar minuten en probeer bij elke uitademing je lichaam meer te laten ontspannen. Doe een mindfulness oefening. 

Meer informatie over mindfulness.

Neem tijd voor een ontspanningsoefening voor het slapengaan, als je weet of merkt dat je in bed nog veel nadenkt over werk. Afschakelen en ontspannen is belangrijk om goed te kunnen slapen.

Stigma

Sommige zorgmedewerkers ervaren dat hun familie of omgeving hen uit angst vermijdt. Dat maakt de toch al moeilijke situatie tot een nog grotere uitdaging. Probeer in dat geval digitaal contact te houden met je dierbaren. Praat erover met een vertrouweling of zoek steun bij je collega’s die misschien dezelfde dingen ervaren.

Humor

Humor is belangrijk. Humor kan zorgen voor ontlading en relativering in spanningsvolle situaties. Let erop dat belangrijke emoties niet worden overschaduwd of genegeerd en dat het niet onnodig kwetsend is voor anderen. Bedenk hoe dit er in jouw team uitziet en wat voor jou belangrijk en helpend is. Geef het aan als je het gedrag van anderen als kwetsend ervaart, mogelijk heeft iemand dat niet door en is het niet zo bedoeld.

Hoop en positiviteit

Sta met elkaar stil bij de dingen die je hebt kunnen bereiken. Benoem dit concreet en complimenteer elkaar. Houd hoop, geef elkaar erkenning voor het belangrijke werk dat je aan het doen bent.

Wil je alle tips van defensie nog een keer op een rijtje:

Bronnen:

  • Militaire Geestelijke Gezondheidszorg, Ministerie van Defensie, 22 maart 2020
  • Mental Health and Psychosocial Considerations During COVID-19 Outbreak, WHO 12 maart 2020